Mogiła Trzech Króli

ganjiangTego rodzaju historie sprawiają, że od Chin człowiek nie może się oderwać.

Otóż dziś rzuciło mnie do Suzhou, gdzie pomiędzy z dawna wyczekiwaną wizytą u producenta hamulców kolejowych (absolutny top na rynku, hamulców używają chińskie koleje wysokich prędkości), a odwiedzinami u pewnego znanego wytwórcy układów kierowniczych przejechaliśmy przez centrum miasta, poruszając się po ulicy Gan Jianga (干将路). To długa i przyjemna aleja, z kanałem wodnym po środku. Siedzący za kierownicą  miejscowy kolega zdążył wspomnieć legendę człowieka, któremu ulica zawdzięcza swe imię…

Otóż Gan Jiang (干将) i Mo Ye  (莫邪) byli parą kowali, żyjącą w okresie Walczących Królestw w państwie Chu. Panujący wówczas w Chu król Helü (闔閭; pan. 514-496 r. pne.) zamówił u Gan Jianga i Mo Ye parę mieczy, męski i żeński. Małżeństwo trudziło się nad zadaniem aż 3 lata, ale w końcu wytopiło dwa ostrza. Nim Gan Jiang oddał jedno z nich królowi, poinstruował swą brzemienną żonę Mo Ye: „Król jest zły, że praca trwała tak długo. Zapewne każe mnie zabić. Jeśli urodzisz syna, to kiedy dorośnie, każ mu wyjść z domu i spojrzeć na Południową Górę. Rośnie tam sosna na kamieniu. Pod kamieniem ukryłem jeden z mieczy.” Następnie Gan Jiang wziął mniejszy, żeński miecz, i udał się do króla, który rozgniewał się, widząc niekompletne zamówienie. Zgodnie z przewidywaniami kowala, kazał go zgładzić.

Mo Ye urodziła syna, któremu dała na imię Szkarłat (赤). Wyrósł z niego krzepki chłopak, który pewnego dnia zapytał oczywiście matkę: „A gdzie jest mój tata?”. Mo Ye opowiedziała mu wtedy o tym, jak Gan Jiang trudził się nad królewskim zamówieniem i wyjawiła, w jaki sposób znaleźć drugi, męski miecz. Szkarłat wykonał więc instrukcje ojca, ale na południe od domu nie ujrzał góry. Znalazł natomiast sosnę, którą zrąbał, dobywając ukryte pod kamieniem ostrze. A potem postanowił pomścić ojca.

W owym czasie królowi Helü przyśnił się młodzieniec, na którego czole odstęp pomiędzy brwiami wynosił (aż!) jedną stopę, Młodzieniec zapowiedział władcy zemstę. Zbudziwszy się, król ogłosił sutą nagrodę za schwytanie dziwnego młodzieńca ze snu. Usłyszawszy o nagrodzie za swoją głowę, Szkarłat niezwłocznie ruszył w drogę. Idąc przez góry, nucił smutną pieśń, którą usłyszał pewien podróżny.

„Lata twe młode, czemu śpiewasz tak smutno?” – spytał.

„Jestem synem Gan Jianga i Mo Ye. Władca Chu zabił mego ojca, więc chcę się na nim zemścić!” – odrzekł Szkarłat.

„Król oferuje nagrodę za twoją głowę. Daj mi więc swoją głowę i miecz, a ja dokonam zemsty w Twoim imieniu” – zaproponował wędrowiec.

„Świetnie!” – odrzekł Szkarłat i poderżnął sobie gardło. Następnie obiema rękami podał miecz i głowę nieznajomemu, pozostając przy tym na nogach.

„Nie dam rady wziąć Cię całego” – odrzekł na to podróżny. Dopiero na te słowa zdekapitowany korpus młodzieńca runął na ziemię.

Nieznajomy zaniósł głowę królowi, który na jej widok wielce się ucieszył. „Oto głowa śmiałego człowieka, ugotuj ją w kotle, o, królu” – przemówił przybysz. Władca posłuchał jego rady i gotował głowę Szkarłata przez trzy dni i trzy noce. Na próżno – za nic nie chciała się rozgotować i podskakiwała we wrzątku. Oczy nieboszczyka pałały gniewem.

„Coś nam ta głowa nie chce rozmięknąć” – rzecze gość. – „Zechciej królu zajrzeć do kotła… musi się ugotować!”

Król pochylił się nad naczyniem, a wtedy nieznajomy machnął mieczem i ściął mu głowę, która wpadła do środka. Następnie odciął własną głowę, która również spadła do wywaru.

Trzy głowy rozgotowały się tak, że nie sposób było ich rozróżnić. Dworzanie podzielili więc wywar na trzy części i pochowali je w trzech, sąsiadujących ze sobą grobach. Pochówek ów nazwano „Mogiłą Trzech Królów” (三王墓). 

Tu dodam, że zwyczajowo taki właśnie tytuł nosi opowiadanie pióra historyka i pisarza Gan Bao (干宝, ur.?? – zm. 336 r.), którego dość wiernym tłumaczeniem są powyższe słowa. Jest ono częścią rozdz. 11 w zbiorku opowieści dziwnej treści pt. 《搜神记》 (W poszukiwaniu cudów). Opowiadanko znalazłem w necie, a że słodko jest poszpanować znajomością klasycznej chińszczyzny, i że klasyczna chińszczyzna to piękny, lakoniczny język, wklejam poniżej tekst oryginalny. Enjoy!

Aha. Tak stary tekst musiał oczywiście mutować, podając ofiarą obcych memów. Z ciekawszych mutacji możemy wymienić dwie, „taoistyczną” i „klasyczną”. Otóż wedle tej pierwszej, Gan Jiang nie może zrobić miecza, bo surowiec w piecu nie chce się stopić. Kowal dochodzi do wniosku, że to za sprawą braku życiodajnej, ludzkiej energii qi. Oboje z żoną obcinają więc sobie włosy i paznokcie, które wrzucają do środka. I dopiero wtedy udaje się wytopić dwa ostrza, męskie i żeńskie. Natomiast w wersji „klasycznej” mamy – łatwo zgadnąć, bo to częsty motyw krążący po legendach ludów tego świata – trzeciego denata, a w zasadzie – denatkę. To oczywiście Mo Ye, która usłyszała od męża, że piec nie działa, bo brakuje w nim opiekuńczego ducha, więc sama przemieniła się w takiego ducha, rzucając się w płomienie. Ta druga mutacja nie ma większego sensu, gdyż stoi w sprzeczności z dalszą częścią opowiadania. Tak to już jednak bywa, kiedy opowieść idzie w świat (jak ktoś nie wie o co chodzi, to niech zapyta znajomego biblisty albo filologa).

Grobowiec Trzech Królów można odwiedzić. Leży ponoć w prowincji Henan, gdzieś w połowie drogi pomiędzy Zhengzhou a Wuhuanem. Mam straszną ochotę go zobaczyć. Jak się uda, to na pewno o tym napiszę.


《三王墓》 aka 《干将莫邪》

 楚干将莫邪为楚王作剑,三年乃成,王怒,欲杀之。刘有雌雄,其妻重身,当产,夫语妻曰:“吾为王作剑,三年乃成;王怒,往,必杀我。汝若生子,是男,大,告之曰:‘出户,望南山,松生石上,剑在其背。’”于是即将雌剑往见楚王。王大怒,使相之,剑有二一雄,一雌,雌来,雄不来。王怒,即杀之。莫邪子名赤,比后壮,乃问其母曰:“吾父所在?”母曰:“汝父为楚王作剑,三年乃成,王怒,杀之。去时嘱我:‘语汝子:出户,往南山,松生石上,剑在其背。’”于是子出户,南望,不见有山,但睹堂前松柱下石砥之上,即以斧破其背,得剑。日夜思欲报楚王。王梦见一儿,眉间广尺,言欲报仇。王即购之千金。儿闻之,亡去,入山,行歌。客有逢者。谓:“子年少。何哭之甚悲耶:”曰:“吾干将莫邪子也。楚王杀吾父,吾欲报之。”客曰:“闻王购子头千金,将子头与剑来,为子报之。”儿曰:“幸甚。”即自刎,两手捧头及剑奉之,立僵。”客曰:“不负子也。”于是尸乃仆。客持头往见楚王,王大喜。客曰:“此乃勇士头也。当于汤镬煮之。”王如其言。煮头三日,三夕,不烂。头踔出汤中,踬目大怒。客曰:“此儿头不烂,愿王自往临视之,是必烂也。”王即临之。客以剑拟王,王头随堕汤中;客亦自拟己头,头复堕汤中。三首俱烂,不可识别。乃分其汤肉葬之。故通名三王墓。今在汝南北宜春县界。

Reklamy

One thought on “Mogiła Trzech Króli

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s