Mąż to, azaliż niewiasta?

jin xing

Jin Xing w Szanghaju

 

W naszej pięknej mowie wszystko jest proste. Jeśli na końcu imienia stoi „a”, to mamy do czynienia z kobietą, względnie z Kubą lub Barnabą. Jeśli nie, to trafił nam się facet.

Są jednak języki, w których TE sprawy są bardziej skomplikowane. Na przykład języki chińskie. W pierwszym odcinku tego cyklu pisałem o nieporozumieniach związanych z kolejnością imienia i nazwiska. Dziś ostrzegam przed innym problemem z onomastycznej bajki – myleniem płci.

Przykład 1:

Inwestorzy skupiają się na rozmowach, które amerykański sekretarz handlu, Henry Paulson prowadzi we wtorek i w środę z chińskim wicepremierem Wu Yi. Interia.pl, 23 maja 2007

Przykład 2:

Według książki „Mao, historia nieznana”, biografii dyktatora autorstwa Jung Changa, wojna z właścicielami ziemskimi została przygotowana między marcem a czerwcem 1947 roku przez Kang Shenga, eksperta od taktyki terrorystycznej. Daily Telegraph, tłumaczenie w serwisie Onet.pl, 21 listopada 2008

Przykład 3:

Wiolonczelistka Yo-Yo Ma opowiedziała historię z college’u, gdy po raz pierwszy usłyszała Fleishera wykonującego koncert fortepianowy Brahmsa. – Ta muzyka cały czas tkwi w mej pamięci – wyznała. Muzyka.onet.pl, 3 grudnia 2007

Przykład 4:

Dzięki olśniewającym zdjęciom, niezwykłej choreografii scen walk, za które odpowiedzialny był Yuen Wo Ping („Matrix”) i pięknej muzyce cenionego kompozytora Tan-Buna, któremu towarzyszy światowej sławy wiolonczelistka Yo-yo Ma, PRZYCZAJONY TYGRYS, UKRYTY SMOK wyłamuje się z konwencji tradycyjnego kina akcji i zyskał miano jednego z najoryginalniejszych filmów ostatnich lat. Wysylkowa.pl

Była wicepremier Wu Yi

Chińskie imiona są dla nas kompletnie nieprzejrzyste pod względem płci. Pisząc, kierujemy się intuicją, ale ta czasem nas zwodzi. To fakt, że większość chińskich aparatczyków nosi spodnie. Ale trafiła się jedna „Żelazna Dama” Wu Yi, która wszystko poświęciła partii i ojczyźnie.

Także większość historyków to faceci, ale pisarka Jung Chang jest kobietą, zresztą bardzo dzielną, mądrą i utalentowaną (w pinyinie powinno być Rong Zhang, ale pani Rong po emigracji na Zachód pragnęła zapewne uniknąć ciągłych tłumaczeń w stylu „don’t get me rong”, więc zafundowała sobie freudowskie nazwisko Jung).

Co łączy Jung i Wu? Obie panie mają jednosylabowe imiona – Chang i Yi. Czy to oznacza, że taki układ – np. Xing Ming – może sugerować, że mamy do czynienia z kobietą? Może, ale pewności wcale nam nie daje.

Bo co tu zrobić z reżyserem Angiem Lee?

Inny chiński obyczaj mówi, iż imiona dziewcząt są często zduplikowane, np. Kwiatek-kwiatek (Huahua) czy chmurka-chmurka (Yunyun). Ale niestety – chińscy artyści też tak miewają. Youyou to na przykład przyjaźń-przyjaźń, imię wiolonczelisty Yo-Yo Ma.

Wiolonczelistwa Yo-Yo Ma

Wiolonczelista Yo-Yo Ma

Pan Ma Youyou – podobnie jak Mrs Rong – nie chciał się w kółko tłumaczyć (A: Hi, I’m You-you! B: Wh-what? Me-me? A: Not, You-you!!), więc przerobił sobie pisownię na neutralne Yo-Yo. Ma jednak ten kłopot, że preferowany przezeń instrument jest uznawany za bardzo kobiecy – w takiej Polsce każde dziecko potrafi zanucić „prześliczna wiolonczelistkaaaa”.

Innym ciekawym przykładem tej mylącej mody jest najsłynniejszy chiński pianista Lang Lang, który na imię dostał… nazwisko. Efekt jest zabawny i bardzo artystyczny, zresztą jak sam muzyk.

Czy istnieje zatem jakaś metoda, pozwalająca odróżnić faceta od kobiety? Chińczycy powiedzą Wam, że tak. Prócz opisanych powyżej metod „strukturalnych”, będą podkreślali sferę znaczeniową. Wiadomo, kwiatki, chmurki i inne tam takie to dziewczyny, a Kraje, Obrońcy czy Rozkwity to faceci.

Pisarka Jung Chang

Pisarka Jung Chang

Nie wierzcie im.

Wszystko to podważa bowiem papierkowa robota Biura Bezpieczeństwa Publicznego. A konkretnie wydziału ds. szen-fen-czengów (czyli chińskich odpowiedników dowodów osobistych). Otóż niedawno mieliśmy eksplozję imion Święto Narodowe (Guoqing), bo Chiny obochodziły 60. rocznicę swego powstania. Z tej okazji odpowiednie czynniki policzyły, iż wśród osób urodzonych 1 października 1949 roku męskie, patriotyczne imię Guoqing nosi aż 169 mężczyzn.

I 19 kobiet.

Podobnie z równie wzniosłym Jianguo (Budowa Kraju), które łącznie nosi w całych Chinach aż 983198 osób.

Z czego 8905 – to kobiety.

Najlepszą ilustracją naszej bezradności może być zatem ukazany na samym początku płk. Jin Xing – zmienił płeć, a imię i nazwisko ma nadal te same, dosłownie – Złota Gwiazda (Nazwisko Jin, czyli Złoty, jest mega-popularne wśród Koreańczyków, a Jin Xing wywodzi się właśnie z tej grupy etnicznej; po koreańsku czyta się je… Kim. Coś wam to mówi?). Wniosek: w Chinach nazwisko i imię to żaden wyznacznik płci!

Metoda pracy twórczej może być zatem tylko jedna. Bierzemy nazwisko, wrzucamy do  np. Google Images, Baidu Image albo Wikipedii, i sprawdzamy organoleptycznie, oglądając zdjęcia, jaka jest płeć opisywanego przez nas delikwenta/ki.

I trzymamy kciuki, żeby nie trafił nam się jakiś naśladowca (czyni) pułkownika Kima…

PS.

Na wety mamy jeszcze „cenionego kompozytora Tan-Buna„. O wsadzaniu dywizu tam, gdzie nie trzeba pisałem już w pierwszym odcinku. Tutaj dodam zatem: uwaga na literówki. Doświadczenie uczy, że w każdym języku, którego nie znamy, trafiają się one znacznie, znacznie częściej. Po prostu umysł nas zwodzi, np. wiele osób mylnie pisze Quing zamiast Qing, bo w angielskim powszechna jest zbitka „qu”. W tym przypadku ucierpiał największy chyba obecnie kompozytor ChRL Tan Dun.

W następnym odcinku zmienimy temat na: „Przysłowia są ściemą narodów”.

A by wynagrodzić Tan Dunowi doznaną od Wysyłkowej obrazę, proponuję porozkoszować się jego głośnym kawałkiem. Voila, oto Placido Domingo w roli okrutnie genialnego (czy też genialnie okrutnego) króla Qinu:

Reklamy

4 thoughts on “Mąż to, azaliż niewiasta?

  1. Nie zastanawiałem się dotąd nad oryginalną pisownią imienia i nazwiska autorki „Dzikich Łabędzi” Post skłonił mnie jednak do sprawdzenia. Znalazłem taki zapis: 张戎, Zhāng​ Róng​, więc żeby być precyzyjnym to z pinyin wychodzi nie Rong Chang ale Zhang Rong.
    Pozdrawiam

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s